Tussenrapportage onderzoek Macrodoelmatigheid Decentralisatie

Het Zijlstra Center voert in opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties in 2015 en 2016 een onderzoek uit naar de macrodoelmatigheid van decentralisaties.

24-09-2015 | 11:51

De kern van het onderzoek is als volgt: decentralisaties betekenen een majeure verschuiving van bevoegdheden en een nieuwe situatie voor bestuurders en gebruikers ontstaat. Echter een integraal zicht op doelmatigheid en de economische doorwerking ontbreekt vooralsnog. Van belang daarbij is dat het doelmatigheidsbegrip meervoudig van aard is: niet alleen zou het per saldo goedkoper kunnen zijn, ook het idee dat het kwalitatief kan verbeteren en in een betere dienstverlening naar burgers zou resulteren zijn belangrijke aspecten, die in dit onderzoek worden meegenomen. Onlangs heeft het Zijlstra Center een tussenrapportage opgeleverd. In deze rapportage wordt vooral gerapporteerd over de inzichten uit de literatuur en eerdere decentralisaties voor 2015. Ook wordt heb begrip doelmatigheid nader gedefinieerd.

De afgelopen decennia hebben in Nederland verschillende decentralisaties plaatsgevonden. In de regel vond de decentralisatie plaats door een toevoeging aan de algemene uitkering van het Gemeentefonds, zodat gemeenten in principe bestedingsvrijheid krijgen. Wel zien we in een aantal gevallen dat bij invoering of naar verloop van tijd deze vrijheid weer werd ingeperkt. Ook werd bij één decentralisatie de uitkering vanwege mogelijke onderbesteding gekort. Vanuit het oogpunt van doelmatigheid kunnen hierbij vraagtekens worden geplaatst. Immers gemeenten met onderbesteding hebben minder problemen om deze korting op te vangen dan gemeenten die dit geld hebben uitgegeven. Uit de evaluaties van eerdere decentralisaties blijkt voorts dat er geen tot weinig aandacht is voor doelmatigheid. In sommige studies wordt daarvan afgezien, omdat het beleid inmiddels alweer aan verandering onderhevig is. Het vervolg van het project zal ingaan op de vraag hoe een beter zicht op doelmatigheid en de economische doorwerking verkregen kan worden en welke eerdere decentralisaties daarvoor (empirisch) het meest kansrijk zijn.

Lees ook het artikel in Binnenlands Bestuur naar aanleiding van de tussenreportage. 

logoVUFEWEBhZC 
Het Zijlstra Center draagt door academisch onderzoek en onderwijs bij aan de verbetering van bedrijfsvoering, toezicht en leiderschap van (semi-)publieke organisaties, met de ambitie om de maatschappelijke waarde van deze organisaties beter zichtbaar te maken en te vergroten.